عزيز الله بيات

447

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

فرانسه : پادشاه فرانسه در اين‌زمان لوئى چهاردهم است ( 1643 - 1715 م . ) اوايل سلطنت لوئى دوران شكوه و جلال بىحساب بود . از وقايع برجسته و قابل ذكر اين دوران بناى كاخ ورساى است . عصر لوئى چهاردهم نه فقط اوج افكار سلطنت‌طلبى در سياست بود ، بلكه عصر طلائى هنر و عصر كلاسيك فرهنگ فرانسه است . وى بىدريغ از هنر و ادب حمايت مىكرد . « 1 » از مردان نامى و هنرمندان پرآوازه اين‌زمان از چند تن از جمله كورنى ، مولير ، راسين ، لافونتن و بوسوئه مىتوان نام برد . پاسكال دانشمند عاليقدر در اين‌زمان مىزيست . در دوران سلطنت لوئى چهاردهم در سال 1708 م . اولين معاهده بين دو دولت ايران و فرانسه بسته شد و سفير فرانسه كه نامش ميشل بود ، در اصفهان به خدمت شاه رسيد . بعد از لوئى چهاردهم نوه‌اش لوئى پانزدهم به سلطنت رسيد ( 1715 - 1774 م . ) وى مردى عياش و بلهوس بود . در دوران زمامدارى خود قدمى براى حفظ منافع و مصالح فرانسه برنداشت . اوضاع مالى فرانسه در اين‌زمان به سبب جنگهاى مستمر لوئى چهاردهم خراب شده بود و دولت مبلغ قابل ملاحظه‌اى وام داشت . هرج‌ومرج و نابسامانى در امور كشور راه يافت و از هرجهت مقدمات انقلاب كبير فرانسه فراهم گرديد . فنلاند : در سال 1696 م . بر اثر بروز قحطى ، ثلث جمعيت فنلاند نابود شدند . لهستان : پادشاه لهستان در اين‌زمان اوگوستوس دوم است كه در سال 1697 م . به جانشينى سوبيسكى به پادشاهى لهستان انتخاب شد . با روسيه و دانمارك عليه كارل دوازدهم پادشاه سوئد متحد شد و چون در جنگ با پادشاه سوئد مغلوب شد ، كارل او را واداشت كه از تاج و تخت لهستان به نفع استانيسلاس اول صرف‌نظر كند و ليكن در سال 1709 ميلادى كارل را در پلتاوا شكست داد و لهستان را پس گرفت و ستانسيلاس اول ناچار لهستان را به رقيب خود اوگوستوس دوم تسليم كرد . مجارستان : شاه مجارستان در اين‌زمان بوزف اول است ( 1687 - 1711 م . ) جانشين وى شارل سوم است ( 1685 - 1740 م . ) .

--> ( 1 ) . ر ك . تاريخ جهان‌نو ، تأليف رابرت ژول پالمر ، ترجمهء ابو القاسم طاهرى ، ج 1 ، ص 210 - 211 .